Hydra

Από καταφύγιο βοσκών σε ναυτιλιακή δύναμη

Μέχρι τον 16ο αιώνα η Ύδρα ήταν ένα σχεδόν ακατοίκητο νησί, πολύ άγονο και χωρίς νερό για να προσελκύσει μόνιμους οικισμούς. Ο πληθυσμός αυξήθηκε χάρη στην άφιξη προσφύγων, σε μεγάλο βαθμό αρβανίτικης καταγωγής, που έφευγαν από τους πολέμους και τις πείνες της ελληνικής και της αλβανικής ενδοχώρας. Χωρίς καλλιεργήσιμη γη, οι Υδραίοι στράφηκαν στη θάλασσα: πρώτα ως ψαράδες και μικροί ακτοπλόοι, έπειτα, ανάμεσα στον 18ο και τον 19ο αιώνα, ως εφοπλιστές ικανοί να χτίσουν εμπορικούς στόλους που διακινούσαν σιτάρι και άλλα εμπορεύματα σε όλη τη Μεσόγειο, παραβιάζοντας συχνά τους ναυτικούς αποκλεισμούς των ναπολεόντειων πολέμων. Μέσα σε λίγες δεκαετίες το νησί συσσώρευσε έναν πλούτο δυσανάλογο με το μέγεθός του, που μεταφράστηκε σε ολοένα μεγαλύτερα και πιο πολυτελή σπίτια στραμμένα προς το λιμάνι.

Το λιμάνι-αμφιθέατρο και τα σπίτια των καπεταναίων

Η καρδιά της Ύδρας είναι το λιμάνι της, μια στενή λεκάνη περικλεισμένη από δύο λόφους πάνω στους οποίους τα σπίτια ανεβαίνουν σε τακτικές σειρές, σχεδόν όλα λευκά ή πέτρινου χρώματος με γκρίζα ή κόκκινα κουφώματα. Την αστική εικόνα κυριαρχούν τα αρχοντικά, οι επιβλητικές κατοικίες που έχτισαν οι εφοπλιστές ανάμεσα στον 18ο και τον 19ο αιώνα: πέτρινα κτίρια πολλών ορόφων, με εσωτερικές αυλές, μνημειώδεις σκάλες και τοιχογραφημένες οροφές, σχεδιασμένα για να επιδεικνύουν τον πλούτο που είχε συσσωρευτεί από το ναυτικό εμπόριο. Η βόλτα στα σοκάκια πίσω από το λιμάνι σημαίνει να διασχίζεις, σχεδόν χωρίς να το καταλαβαίνεις, ένα υπαίθριο μουσείο ναυτικής και αρχοντικής αρχιτεκτονικής που έχει παραμείνει σχεδόν ανέπαφο.

Το μοναστήρι της Παναγίας και το ρολόι του λιμανιού

Ακριβώς στο κέντρο του λιμανιού, αναγνωρίσιμο από το καμπαναριό με το ρολόι, υψώνεται το μοναστήρι της Παναγίας, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, που ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα και υπήρξε για αιώνες η θρησκευτική καρδιά του νησιού. Στο εσωτερικό του στεγάζεται σήμερα το Ιστορικό και Αρχειακό Μουσείο της Ύδρας, που φυλάσσει έγγραφα, σημαίες και κειμήλια που σχετίζονται ακριβώς με τον αγώνα της ανεξαρτησίας και τη χρυσή εποχή των εφοπλιστών. Η αυλή του μοναστηριού, με το βοτσαλωτό δάπεδο και το μαρμάρινο τέμπλο, παραμένει ένα από τα πιο φωτογραφημένα σημεία του νησιού, οπτικό σημείο αναφοράς για όποιον φτάνει από τη θάλασσα.

Η Καμίνια και τα μονοπάτια προς την ενδοχώρα

Λίγα βήματα με τα πόδια από το κεντρικό λιμάνι, περνώντας ένα ακρωτήρι, φτάνει κανείς στην Καμίνια, ένα μικρό ψαροχώρι με ένα πιο απόμερο και ανεπίσημο λιμανάκι, πολύ λιγότερο τουριστικό από το κέντρο. Από εδώ και από το λιμάνι ξεκινούν τα μονοπάτια που προχωρούν στην άγονη ενδοχώρα του νησιού, διασχίζοντας εγκαταλελειμμένες πεζούλες και ξερολιθιές μέχρι το ορεινό χωριό Επισκοπή, κάποτε διοικητικό κέντρο πριν από την ανάπτυξη του λιμανιού. Το περπάτημα σε αυτές τις περιοχές, μακριά από τη τουριστική κίνηση, αποκαλύπτει την πιο αυθεντική και σιωπηλή διάσταση της Ύδρας.

Παραλίες προσβάσιμες μόνο από τη θάλασσα

Οι ακτές της Ύδρας είναι κυρίως βραχώδεις, και οι λίγες βοτσαλωτές παραλίες και οι πιο γοητευτικοί όρμοι, όπως ο Βλυχός, το Μπίστι ή ο Άγιος Νικόλαος, προσεγγίζονται καλύτερα με τα θαλάσσια ταξί που φεύγουν συνεχώς από το λιμάνι το καλοκαίρι, ή με παράκτιες πεζοπορίες για τους πιο τολμηρούς. Η απουσία μεγάλων παραλιακών εγκαταστάσεων και αυτοκινητιστικής κίνησης κάνει κάθε παραλία μια πιο οικεία εμπειρία σε σχέση με πολλά άλλα ελληνικά νησιά, με οικογενειακές επιχειρήσεις και ψαροταβέρνες τοπικής διαχείρισης που ανοίγουν μόνο τους ζεστούς μήνες.

• Βόλτα ανάμεσα στα αρχοντικά των καπεταναίων στα σοκάκια πίσω από το λιμάνι
• Επίσκεψη στο μουσείο-αρχοντικό του Λάζαρου Κουντουριώτη
• Ανηφόρα με τα πόδια ή με βάρκα μέχρι την Καμίνια
• Μπάνιο στους όρμους του Βλυχού ή του Μπίστι, φτάνοντας με θαλάσσιο ταξί
• Περπάτημα μέχρι το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία για το πανόραμα στον Σαρωνικό
• Αναζήτηση του σπιτιού όπου έζησε ο Leonard Cohen, στα ύψη πάνω από το λιμάνι

Πότε να πάτε και πώς να ζήσετε το νησί

Η άνοιξη και οι πρώτες φθινοπωρινές μέρες χαρίζουν ήπιες θερμοκρασίες και ένα λιγότερο πολυσύχναστο νησί, ιδανικό για πεζοπορίες στην ενδοχώρα. Το καλοκαίρι, ιδίως τα σαββατοκύριακα, φέρνει πολυάριθμο κοινό από την Αθήνα, που έλκεται ακριβώς από την απουσία αυτοκινήτων και τη μαζεμένη ατμόσφαιρα του λιμανιού: η έγκαιρη κράτηση καταλύματος και ferry είναι απαραίτητη αυτή την περίοδο. Όποιος θέλει να γνωρίσει την Ύδρα στην πιο αυθεντική της εκδοχή θα πρέπει να μείνει τουλάχιστον μία νύχτα, για να δει το λιμάνι να αδειάζει από τους ημερήσιους επισκέπτες και να ξαναβρίσκει τον αργό ρυθμό του, φτιαγμένο από βήματα και οπλές πάνω στην πέτρα.